Przesunęłam palcem po szwie na dole sukni. Tkanina była nienaganna, ale pod warstwą koronki, głęboko w środku, kłuła mnie maleńka, zapomniana igła.
Dokładnie jak moja przyszła teściowa, Eleonora Arkadiewna: na zewnątrz — wypolerowany masyw dębu, a w środku — próchno i korniki.
Weszła do garderoby bez pukania, niosąc w rękach bukiet lilii. Zapach był tak ciężki, że od razu zaczęło mnie łaskotać w nosie.
— Marina, nadal jesteś w tej sukni? — omiotła mnie wzrokiem, jakim zwykle ogląda się towar na tanim targu.
— Stas prosił, żeby przekazać, że goście już są. I na litość boską, zabierz ten swój klucz ze stołu. Ślub to święto, a nie stół roboczy w twoim warsztacie.
— To talizman, Eleonoro Arkadiewno — nie ruszyłam ciężkiego mosiężnego klucza. Znalazłam go w sekretarzyku, który odnawiałam przez trzy miesiące. Był ciepły i prawdziwy. — Stas wie, że przynosi mi szczęście.
— Szczęścia będziesz potrzebować — uśmiechnęła się, a w kąciku jej ust drgnęła drobna zmarszczka. — Zwłaszcza przy twoim wyborze „staroci”.
„Nic, za godzinę będziesz siedziała przy drugim stole i milczała” — pomyślałam. A najlepiej — za dwie.
Stas wszedł tuż za nią. Wyglądał, jakby ktoś wcisnął go w ten garnitur na siłę. Nie patrzył na matkę — patrzył na mnie, a w jego oczach widziałam tę samą rysę, której nie da się zaszpachlować żadnym woskiem.
Eleonora Arkadiewna przez ostatni rok zrobiła wszystko, żebyśmy nie dotarli do tego urzędu. „Przypadkiem” zapominała zaprosić mnie na rodzinne kolacje, wysyłała Stasowi artykuły o „kobietach karierowiczkach tracących płodność” i próbowała nawet poznać go z córką swojego dentysty prosto na naszym progu.
— Gotowa? — Stas wziął mnie za rękę. Jego dłoń była sucha i gorąca.
— Gotowa — powiedziałam. (W rzeczywistości czułam, jak pod żebrami zaczyna poruszać się zimny niepokój, którego nie da się uciszyć autosugestią).
Weszliśmy na salę. Tiumeń tego dnia była zalana słońcem, a restauracja „Arystokrata” błyszczała tak, że bolały oczy.
Czterdziestu gości, góry kwiatów i ta sama fałszywa lepkość, którą zwykle polewa się rodzinne dramaty do kamery.
Jako konserwatorka wiedziałam jedno: jeśli drewno za bardzo się świeci, znaczy, że ktoś próbował ukryć zgniliznę.
Eleonora Arkadiewna zajęła miejsce na czele stołu. Siedziała prosto, jakby była w niego wrośnięta, a jej wzrok bez przerwy skanował wejście. Zauważyłam, jak trzy razy poprawiła nić pereł na szyi. Czekała. Nie na gratulacje. Na moment uderzenia.
Gdy prowadzący zapowiedział pierwszy taniec, poczułam, jak Stas się spina. Tańczyliśmy wolno, a ja widziałam przez okno przesuwające się wierzchołki sosen. Wtedy drzwi sali otworzyły się gwałtownie.
To nie był kelner. Nie spóźniony gość. Do sali weszła kobieta w czerwieni. Widziałam takie suknie — stworzone nie do chodzenia, lecz do wypowiadania wojny. Eleonora Arkadiewna natychmiast wstała, jakby pod siedzeniem uruchomiła się sprężyna.
— A oto i główna gościni! — jej głos zagłuszył muzykę. Rzuciła się w stronę kobiety.
Muzyka urwała się. Goście zastygli z widelcami w dłoniach. Poczułam, jak palce Stasa wbijają się w moje ramię. Nie tylko ją rozpoznał. Zbladł tak, że widać było stare ślady po trądziku na skroniach.
— Poznajcie wszyscy! — teściowa poprowadziła ją do naszego stołu. — To Inga. Ta, o której Stas mówił każdej nocy przez ostatnie trzy lata.
Inga uśmiechnęła się. Miała perfekcyjnie zrobione usta, które nie ruszały się naturalnie przy mówieniu.
— Z okazji ślubu, Stas — powiedziała. — Eleonora Arkadiewna mówiła, że się ucieszysz.
Spojrzałam na teściową. Ona promieniała. W jej oczach była czysta wygrana.
— Wiesz, Marina — powiedziała głośno, na całą salę — długo milczałam. Ale dziś nie wolno kłamać. Inga to klasa. To styl. Ona jest lepsza! A ty… jesteś tylko tymczasową łatą na jego złamanym sercu.
Cisza zrobiła się tak gęsta, że było słychać kuchnię. Przełożyłam klucz z ręki do ręki.
Inga zrobiła krok w stronę Stasa. Pachniała słodkimi perfumami, chemiczną wanilią. Stas patrzył na nią jak na widmo.
— Mamo, co ty robisz? — powiedział cicho.
— Ratuję cię! — chwyciła go za rękę. — Ona wróciła. Zrozumiała. A ta… — skinęła na mnie — to tylko warsztat na nogach.
„Dobrze” — pomyślałam. „To nie tylko meble trzeba będzie naprawić”.
— Stas? — spojrzałam mu w oczy.
Coś w nim pękło.
— Inga — powiedział.
— Tak, kochanie?
— Wyjdź. Natychmiast.
Inga pobladła. Eleonora zaczęła krzyczeć, że to „ratowanie syna”, że ja jestem „nikim”, że „to jej pieniądze”.
Stas jednak zrobił krok naprzód.
— Przez rok kłamałaś mi — powiedział do matki. — Zapłaciłaś jej, żeby zniknęła. A potem wróciła na twój rozkaz.
Wyjął kartkę z kieszeni.
Inga odwróciła się i niemal wybiegła z sali. Jej czerwona suknia przemknęła przez restaurację jak alarm pożarowy. W sali zapadła cisza, którą można było kroić nożem.
Stas spojrzał na zegarek na nadgarstku.
— Jest teraz siedemnasta. Bankiet trwa do północy.
Odwrócił się do matki. Ta siedziała, zaciskając usta w wąską linię.
— Mamo, masz dokładnie jedną godzinę.
— Godzinę na co? — uniosła podbródek.
— Na to, żeby zjeść, oficjalnie nas pogratulować i wyjść. Na zawsze. Z tej sali i z mojego życia.
— Nie ośmielisz się — wyszeptała. — Jestem twoją matką.
— Jesteś kobietą, która przed chwilą próbowała zniszczyć moją rodzinę na oczach wszystkich. Godzina już biegnie.
Stas usiadł na swoje miejsce. Wziął widelec i zaczął spokojnie układać sałatkę. Jego ręka nawet nie drżała. Ja usiadłam obok, czując, jak w kieszeni sukienki nagrzewa się mosiężny klucz.
— Marinko, podaj proszę chleb — poprosił spokojnie.
Podałam mu koszyk.
To jeszcze nie finał, pomyślałam. To dopiero początek odliczania.
Eleonora Arkadiewna nie wychodziła. Siedziała, demonstracyjnie głośno stukając sztućcami. Wierzyła, że za godzinę „on ochłonie”, że „zrozumie”, że krew nie woda, a ona jest najważniejsza w jego hierarchii.
Zaczęła głośno opowiadać sąsiadom przy stole, jak Stas bał się w dzieciństwie ciemności. Próbowała odzyskać kontrolę nad przestrzenią, wypełniając ją swoim głosem i wspomnieniami.
Patrzyłam na sekundnik dużego zegara nad wejściem. Tykał nieubłaganie. Tik-tak. Tik-tak. Eleonora przeszła do krytykowania potraw — że sterlet suchy, a sos za tłusty. Zachowywała się tak, jakby nic się nie stało.
Stas nie reagował. Rozmawiał z gośćmi, śmiał się, całował mnie, gdy krzyczano „Gorzko!”. Ale co dziesięć minut spoglądał na zegarek.
Zostało dwadzieścia minut. Eleonora się rozluźniła. Nawet zwróciła się do mnie:
— Marino, rozumiesz, ja tylko pod wpływem emocji… Inga to stara rana, chciałam, żeby Stas zamknął ten rozdział…
— Chciała pani zamknąć moje życie, Eleonoro Arkadiewno — spojrzałam na nią. — Ale drzewo, które pani próbowała powalić, okazało się silniejsze.
Zostało dziesięć minut. Zamówiła kolejny koniak. Była pewna wygranej.
Zostało pięć minut. Stas wstał.
— Przyjaciele, proszę o uwagę!
Sala ucichła. Eleonora wyprostowała się, gotowa na pojednanie.
— Dziękuję wszystkim za przybycie — powiedział spokojnie. — Ale jeden gość się zasiedział. Mamo, twój czas się skończył.
— Stas, przestań z tymi żartami…
— Nie żartuję. Godzina minęła.
Podszedł, chwycił ją za łokieć — spokojnie, ale stanowczo.
— Wstań.
— Robisz mi wstyd! — próbowała się wyrwać.
— To ty zrobiłaś wstyd sobie godzinę temu.
Wyprowadził ją do drzwi. Jej obcasy zgrzytały o parkiet. Goście milczeli.
— Ja cię wychowałam! — krzyczała. — Będziesz żałował!
— Marina potrafi składać to, co ty niszczysz — odpowiedział.
Drzwi zamknęły się ciężko.
Stas wrócił sam.
— Kontynuujemy zabawę? — zapytał.
Pierwszy wstał mój ojciec.
— Za prawdziwych mężczyzn.
Zaczęły się oklaski.
Później zapytałam:
— Co powiedziała na zewnątrz?
— Pytała o testament — uśmiechnął się. — Wtedy.
— A ty?
— Że sama się skreśliła.
Spojrzałam na pusty stół.
Niektórych rzeczy nie da się naprawić. Trzeba je wymienić.
Wyszliśmy na parkiet. Za oknem ciemniała Tuła, a w sali pachniało szczęściem i świeżym drewnem.